Mobbing w pracy

 

Gabinet, do którego Ewa nie zawsze miała możliwość wejścia w czasie mobbingu.

Szkic, który zostanie sfabularyzowany. Rozdział z większej całości poprzedniego postu w poprzednim poście na temat fotograficznych aktów kobiecych.

Spała lepiej. Znowu malowała. Coraz rzadziej budziła się w nocy z uczuciem lęku. W muzeum czuła się bezpiecznie. Kiedy więc zaproponowano jej udział w nowym, prestiżowym projekcie digitalizacji, potraktowała to jak nagrodę za wszystkie wcześniejsze lata. Trafiła do elitarnej grupy „wybrańców”. Była dumna, że właśnie ją wybrano. Nowatorski program komputerowy sprawiał, że muzeum, zakorzenione w dawnych czasach, nagle wkroczyło w XXI wiek.

Nie program był najtrudniejszy, lecz ludzie.

Spała lepiej. Znowu malowała. Coraz rzadziej budziła się w nocy z uczuciem lęku. W muzeum czuła się bezpiecznie. Kiedy więc zaproponowano jej udział w nowym, prestiżowym projekcie digitalizacji, potraktowała to jak nagrodę za wszystkie wcześniejsze lata. Trafiła do elitarnej grupy „wybrańców”. Brzmiało to niemal jak powołanie do misji. Nowatorski program komputerowy sprawiał, że muzeum, zakorzenione w dawnych czasach, nagle wkroczyło w XXI wiek.

Nie program był najtrudniejszy, lecz ludzie.

W celach organizacyjnych każdy dzień miał się rozpoczynać zebraniem. Ewa uważała ten pomysł za znakomity. Chętnie w nich uczestniczyła, ponieważ omawiali także trudny, nowatorki program komputerowy, na którym pracowali. Z biegiem dni Ewa zauważyła, że każde poranne zebranie, zamiast o programie, zmieniało się w rytuał rozbierania na części nieobecnych. Ich błędy, wygląd, sposób mówienia, życie prywatne – wszystko stało się przedmiotem żartów. Kto śmiał się najgłośniej, ten był najlepszym przyjacielem szefa. Ewa nie potrafiła się śmiać. Siedziała cicho. Coraz częściej czuła na sobie spojrzenia, które wywoływały u niej ciarki na grzbiecie. Przestała chodzić na poranne zebrania. Nie spodziewała się, że ten jej cichy protest wywoła lawinę ciosów, jakie na nią spadną. Z początku nie rozumiała, dlaczego odebrano jej dostęp do kopii zabezpieczających. Wiedziała jednak doskonale, co to oznacza. Od tej chwili każdy mógł zmienić jej pracę, a ona nie miała już żadnego sposobu, by udowodnić, że nie zrobiła tego sama.

— Jaśku, dlaczego zabrałeś mi hasło! - krzyczała zbulwersowana.

— Jestem szefem. Stwierdziłem, że nie musisz go mieć. — wytłumaczył ze zwykłą sobie ironią.

Ewa nadal głośno domagała się wyjaśnień i przywrócenia dostępu do hasła.

— Jesteś niezrównoważoną, zagrażającą bezpieczeństwu sprzętu i zespołu. — grzmiał przełożony.

Jej „szaleństwo” zostało przez kierownika opisane w notatce służbowej. Wezwanie przyszło następnego dnia. Kartka z krótką informacją leżała na jej biurku. Przez kilka godzin nie potrafiła skupić się na pracy. Wiedziała już, że nie idzie na rozmowę, lecz na przesłuchanie. Odbył się sąd. Siedziała nieruchomo, słuchając opinii o samej sobie, jakby dotyczyły zupełnie obcej kobiety. Zrozumiała, że nikt nie przyszedł tam po prawdę.

Przez chwilę patrzyła na niego bez słowa. Dopiero potem wyrwało jej się:

— Dlaczego mnie tak traktujesz? Co ci zrobiłam?

Notatka służbowa sugerowała, aby Ewę usunąć z zespołu.

Przed zwolnieniem uratowała ją jedynie decyzja wicedyrektor, która uznała, że zatrudnienie nowego pracownika będzie kosztowniejsze niż pozostawienie starego. Zastrzegła jedynie:

— Pani Ewo, proszę się we wszystkim podporządkować mgr Janowi Krasowskiemu.

Dla kierownika ten wynik był wysoce niesatysfakcjonujący. Jeszcze tego samego dnia wezwał Ewę do swojego gabinetu.

— Natychmiast proszę przynieść mi wszystkie służbowe klucze: wejściowe do bloku, na korytarz i do naszego wydziału.

Chwyciła dłońmi twarz i krzyknęła:

— Jeśli nie będę miała kluczy, jak wejdę do bloku, do pracy?

— Od tej chwili nie jest to mój problem. — odrzekł z pogardą.

Tego dnia odebrano jej nie tylko klucze: zostawiono ją z bolesnym poczuciem, że nie ma już swojego miejsca.

Każdy w zespole pracował na oryginalnych dokumentach. Ewa otrzymywała niewyraźne kopie. Litery rozpływały się przed oczami. Każde słowo trzeba było odgadywać. Jednocześnie powierzano jej więcej pracy niż innym. Musiała codziennie sporządzać bezsensowne raporty ze swojej pracy.

W mroźny, zimowy poranek widziała przed sobą postać, która szybkim krokiem zmierzała do drzwi wejściowych bloku. Ewa krzyknęła:

— Proszę zostawić mi otwarte drzwi!

Biegła, żeby zdążyć wejść. Nie zdążyła. Drzwi zatrzasnęły się przed jej nosem. Stała, marznąc przez piętnaście minut.

Któregoś dnia, po wpuszczeniu jej do bloku przez pracowników innych biur, zastała zamknięte drzwi do sekcji komputerowej. Usiadła bezradnie w fotelu pod oknem. Mijali ją obojętnie pracownicy z innych wydziałów, aż kierownik archiwum zauważył:

— Znowu wszyscy gdzieś wyjechali... .

— Jak widać, moim miejscem pracy jest korytarz.

— Niestety nie mam na to wpływu — próbował się tłumaczyć mężczyzna.

 Co kilka minut z jej piersi wyrywało się ciężkie, drżące westchnienie. Patrzyła bezmyślnie w jeden punkt. Poczuła jak żołądek kurczy się w ciasny, bolesny supeł, wywołując mdłości. Ciągle zerkała na ścienny zegar, którego wskazówki poruszały się w ślimaczym tempie.

Z początku wydawało jej się, że te szykany to jednorazowy incydent. Potem zrozumiała, że stało się to przez dwa lata codziennością. Bardzo szybko zauważyła, że nic z tego nie było przypadkiem. Każde nowe upokorzenie odbierało jej coś, co wcześniej uważała za oczywiste. Najpierw zaufanie, potem możliwość obrony, w końcu zwykłe prawo wejścia do własnego miejsca pracy. Najbardziej męczyła ją nie złośliwość przełożonego, lecz to, że nie umiała znaleźć żadnego logicznego wyjaśnienia. Gdyby popełniła błąd, mogłaby go naprawić. Ale nie wiedziała, za co właściwie jest karana.

Wszystko zaczęło boleć. Serce biło szybciej już na myśl o pracy. W nocy budziła się z uczuciem, że nie spała. Przestała wierzyć sobie.

W rodzinie otrzymała wsparcie typu: „jak weszłaś między wrony, kracz tak jak i one.”

Przez tydzień leżała bez ruchu. Patrzyła w sufit i miała wrażenie, że życie zatrzymało się gdzieś obok niej. Nie płakała. Była zbyt zmęczona nawet na łzy. Organizm po prostu odmówił dalszej walki. Nie zauważyła nawet, kiedy przestała malować. Wieczorami nie miała już siły czytać ani słuchać radia. Cały wysiłek organizmu szedł na to, by następnego dnia znowu wejść do muzeum.

ROZDZIAŁ XII

Przyszedł taki dzień, w którym Ewa bez większego namysłu spakowała walizki i wyjechała na wieś.

Obudziła się, gdy w pokoju panował jeszcze gęsty, lodowaty chłód. Każdy oddech zmieniał się w parę, a spod wielkiej pierzyny wystawał tylko czubek nosa. Wstawanie wymagało od niej nie lada odwagi. Po chwili rozszedł się zapach palonego w piecu drewna i poczuła stopniowo rozchodzące się zbawienne ciepło. Z oddali słychać było pianie koguta i gdakanie kur. Dziadek ubrany w kufajkę i gumofilce przyniósł już w dwóch wiadrach krystalicznie czystą wodę ze źródła. Postawił je w sieni ocierając pot z czoła. Droga była niełatwa, pełna dziur i błotnistych kolein. Kafle pieca były gorące, a woda lodowata. Gdy Ewa zanurzyła dłonie w wodzie odskoczyła, a gęsia skórka pokryła jej całe ciało. Dziadek roześmiał się:

— To nie kranówka z bloku, Ewunia. To żywa woda.

Z gorącego pieca babcia odstawiła ogromny garnek, z którego roznosił się gęsty, słodki zapach mleka prosto od krowy.

— No, Ewa, zostaw tę wodę, bo ci palce odpadną i siadaj do stołu. — zawołała.

Babcia z niesamowitą zręcznością zrywała z ciasta małe kluseczki i wrzucała na wrzątek. Chwilę później na drewnianym stole wylądował głęboki talerz pełen parującej zacierki. Nad talerzem unosiła się gęsta firanka pary. Pyszne kluseczki w mleku momentalnie rozgonił poranny chłód.

Ewa ubrała gumowce o trzy numery za duże, tak bardzo chciała wyjść na podwórko. Słońce stało już wysoko, dni były coraz dłuższe. Podwórko tętniło wiejskim chaosem. W wyschniętych miejscach pojawiła się trawa, w której grzebały kury. Pod ścianą obory kot rozciągał się leniwie. Słychać było pomrukiwanie świnek i ciche buczenie krów. Powietrze pachniało wilgotną ziemią i topniejącym śniegiem. To chwila, gdy natura budzi się z zimowego snu, a pierwsze ciepłe promienie zwiastują rychłą wiosnę. Ewa człapała przez podwórko, gubiąc stopy w wielkich gumowcach, które przy każdym kroku wydawały głośne mlaskające mlaśnięcia. Każde wdepnięcie w głębokie, błotniste kałuże przynosiło jej ogromną frajdę. Ewa zatrzymała się na skraju potoku, tam gdzie ziemia była najbardziej wilgotna, i kucnęła nieomal tracąc równowagę. Jej wzrok przyciągnęły wiosenne kwiaty, maleńkie białe przebiśniegi. Nie mogąc ich sfotografować, złożyła dłonie w ramkę, udając obiektyw aparatu, mrużąc jedno oko. Ale i tak w jej pamięci powstał obraz przepięknych, delikatnych kwiatów. Po raz pierwszy od dawna nie zastanawiała się, jak wygląda. Patrzyła. Wybierała kadr. To ona decydowała, co jest warte zatrzymania. Choć gumowce ciążyły i zsuwały się z nóg, Ewa czuła niesamowitą radość, że stoi w centrum budzącego się do życia świata. Wraz z tym nastrojem powróciła do pracy przy komputerze.

ROZDZIAŁ XIII

Mijały kolejne miesiące dygitalizacji dokumentów. Godzinami zapisywała w pamięci komputera cudze życie. Coraz bardziej rozumiała, że każdy dokument jest próbą ocalenia czyjegoś istnienia przed zapomnieniem. Może dlatego tak bolało ją, gdy inni próbowali wymazać ją z zespołu. Czytała historię ludzi, których dawno już nie było. Ich dramaty. Ich nadzieje. Ich codzienne życie. Stały się dla niej ważniejsze niż rechoczące głosy zza ściany. Przestała karmić ich swoją energią. Coraz częściej otwierała album od Krzysztofa, ich wspólne fotografowanie eksponatów i czytała dedykację: „Nie szukaj w sobie tego, co widzą inni. Spróbuj zobaczyć to sama”. Z miesiąca na miesiąc odzyskiwała spokój. Całą uwagę skupiała na pracy, która pomimo szykanom stała się jej pasją. Wracały siły. Przed oczami jawił się jej obraz przebiśniegów. Dzięki pewnym rozwiązaniom technicznym, które nagle odkryła, to, co wcześniej zajmowało osiem godzin, teraz wykonywała w cztery. Pewien szczegół powtarzający się we wszystkich dokumentach, z uwagi na jego historyczną wagę postanowiła skonsultować z historykiem-naukowcem. Dzięki jego wyjaśnieniom szczegół ten zaczęła wprowadzać do pamięci komputera. Nie wiedziała, że ten fakt będzie dla niej przełomowy.

Wreszcie projekt dygitalizacji dobiegł końca i każdy z zespołu musiał się wykazać efektami swojej pracy.

Tym razem Ewę nieomal zmuszono aby przyszła na poranne zebranie. Stanęła w progu gabinetu w oddali od całej reszty współpracowników. Zza ich pleców widziała czerwoną twarz szefa i furię w spojrzeniu. Bezwzględny komputerowy analizator pokazał nagą, obnażającą prawdę. Była spokojna. Wiedziała, ile zrobiła. Nie wiedziała tylko, jak zostanie to przyjęte. Do uszu Ewy dobiegały krzyki rozjuszonego Jaśka, który wszystkich posyłał do diabła, każdemu bezlitośnie punktując porażkę. Dziwiła się, że akurat na tym spotkaniu szef omija ją spojrzeniem i pozostawia w spokoju. Kiedy przyszła na nią kolej w gabinecie zapadła długa, niezręczna cisza. Jasiek z trudem, przełykając ślinę, wydukał:

— Ewa bezbłędnie wprowadziła do komputera najwięcej danych.

Nikt się nie odezwał, każdy czmychnął do swojego pokoju w poczuciu swej nieomylności i ogromnej krzywdy jaką im zafundował szef.

Niedługo potem wydarzyło się coś, czego zupełnie się nie spodziewała.

Kiedy szef przyszedł z kwiatami, by ją przeprosić, powiedziała:

— Kwiaty przyjmuję. Ale proszę zachować ode mnie odległość.